Kadırgalar[1] devrinden beri kullanılan bazı Akdeniz deyimleri[2]

[1] kάtergon: Terim Bizans kökenli olup kάtergoζ, "sürülü toprak", yani "çalışılan, zahmetli, meşekkatli, emek verilen yer" anlamına gelir. Akdeniz'de Yunanlılar dahil günümüzde latinize "galere" sözünü kullanırlarken, Türkler, Ruslar, Sırplar, Bulgarlar ve Rumenler "kadırga" ve benzeri kelimeleri kullanmaya devam etmektedirler. Türkçe literatürde kelimeye ilk 1245 yılında, Kıpçak kaynaklarında rastlanıyor.

[2] Alan H. Hartley, Duluth, Minnesota tarafından hazırlanmış http://www.d.umn.edu/%7Eahartley/Galley_terms.html web sayfasından esinlenerek başladığım bu derlemede, Kahane/ Tietze, The Lingua Franca in the Levant, University of Illinois press, 1958 başta olmak üzere, Gemici Dili isimli, yazarı ve yayım tarihi bende belli olmayan bir eserden, Vahit Moran, Türkçe İngilizce Sözlük'ten (Adam Yayınları, 1995) Thompson, Nautical Terms, Koç Müzesi Yayınları'ndan faydalandım.

[3] Bu tabloda, kendimizi daha çok Akdeniz'in Avrupai kesimine sınırlamakla birlikte, anılan deyimlerin benzerlerinin hala Arap, Berber, Kıpti, Malta ve hatta Romen, İran, Azerbaycan ve diğer dillerde yaşamaya devam ettiğini burada anımsatmak istiyorum.

[8] İyon denizindeki "Korfu" adasının ismi bu kökten geliyor.

[9] "course of a ship" aynı kökten geliyor.

[10] Latince kursus = deniz seferi. Örneğin "Hazırlık Kursu"ndaki kurs da aynı kökten geliyor

[11] Latinus = kolay, elverişli