Kadırgalar[1] devrinden beri kullanılan bazı Akdeniz deyimleri[2]

Derleyen: Yusuf Civelekoğlu

Türkçe [3]

aganta
armador, armacı
balansina
bangaçça[4]
banyol
baştarde
bastika
bonavel

Portekizce

aguenta
armador
 
 
 
bastardo
patesca
bonavolha

İspanyolca

aguanta
armador
balancin
bancaza
baño
bastardo
patesca
buenaboya, -voya

Katalan

 
armador
 
bancassa
 
bastarda
patesca
(bonavoya)

Fransızca

agante
armatour
balancine
bancasse
bagne
bastar(de)
pasteque
bonnevoglie

İtalyanca

agguanta
armatore
balnzina
bancaccia
bagno
bastardo
pastecca
buonavoglia

Venedig Dili

 
amador
 
bancazza
 
 
pasteca

Yunanca

agánta
armatoros
 
bankatsa
bánio
 
pasteka

Provansyal

aganta
armateur
 
bancasso
bagno
 
pasteco

İngilizce

hold fast!
rigger
topping lift
bench-locker
bagnio  (prison)
lateen rigged ship
snatch block
free rower
         

[1] kάtergon: Terim Bizans kökenli olup kάtergoζ, "sürülü toprak", yani "çalışılan, zahmetli, meşekkatli, emek verilen yer" anlamına gelir. Akdeniz'de Yunanlılar dahil günümüzde latinize "galere" sözünü kullanırlarken, Türkler, Ruslar, Sırplar, Bulgarlar ve Rumenler "kadırga" ve benzeri kelimeleri kullanmaya devam etmektedirler. Türkçe literatürde kelimeye ilk 1245 yılında, Kıpçak kaynaklarında rastlanıyor.

[2] Alan H. Hartley, Duluth, Minnesota tarafından hazırlanmış http://www.d.umn.edu/%7Eahartley/Galley_terms.html web sayfasından esinlenerek başladığım bu derlemede, Kahane/ Tietze, The Lingua Franca in the Levant, University of Illinois press, 1958 başta olmak üzere, Gemici Dili isimli, yazarı ve yayım tarihi bende belli olmayan bir eserden, Vahit Moran, Türkçe İngilizce Sözlük'ten (Adam Yayınları, 1995) Thompson, Nautical Terms, Koç Müzesi Yayınları'ndan faydalandım.

[3] Bu tabloda, kendimizi daha çok Akdeniz'in Avrupai kesimine sınırlamakla birlikte, anılan deyimlerin benzerlerinin hala Arap, Berber, Kıpti, Malta ve hatta Romen, İran, Azerbaycan ve diğer dillerde yaşamaya devam ettiğini burada anımsatmak istiyorum.

[4] Cevat Şakir kullanıyor.

 
PROFESYONEL YAT BAKIM VE ONARIM SERVİSİ - TURGUTREİS - BODRUM -TÜRKİYE
Son güncelleme: 21.07.2009 6:04 PM
yachtWORKS-Bodrum, All Rights Reserved, © Copyright 2002-2009

 


Site Meter